Dù đã ở tuổi “gần đất xa trời” và có nhà ở Hà Nội, ông Thơm vẫn tình nguyện vào Quảng Bình để phụ trách tu bổ, sửa chữa các nghĩa trang liệt sỹ thanh niên xung phong trên địa bàn tỉnh. Công việc không lương, không danh, không lợi, nhưng với ông, đó là bổn phận thiêng liêng của một người từng sống, chiến đấu và chứng kiến sự hy sinh của biết bao đồng đội năm xưa.

Trong suốt hơn 50 năm qua, ký ức về những năm tháng khốc liệt của tuyến đường Trường Sơn, nơi ông từng tham gia mở đường, bốc đá, vá đường giữa mưa bom… vẫn chưa bao giờ phai mờ trong tâm trí ông. Ông nhớ từng khu vực, từng tuyến đường, từng tên đồng đội đã ngã xuống. Chính điều đó thôi thúc ông phải làm một điều gì đó để tri ân!

Nhận thấy nhiều nghĩa trang thanh niên xung phong tại Quảng Bình chưa được đầu tư, chăm sóc xứng đáng với sự hy sinh của các liệt sĩ, BLL Ban Xây dựng 67 – Cienco 5 do ông Nguyễn Bá Thơm làm Trưởng ban – đã chủ động đề nghị UBND tỉnh Quảng Bình giao cho Ban phụ trách toàn diện việc tu bổ, chăm sóc các nghĩa trang liệt sĩ thanh niên xung phong. Đây không chỉ là hành động thể hiện trách nhiệm mà còn là tâm nguyện suốt đời của những người lính năm xưa muốn gìn giữ nơi yên nghỉ của đồng đội như một phần máu thịt của mình.

Ông Nguyễn Bá Thơm, phát biểu tại Lễ động thổ khởi công Đền thờ tại Nghĩa trang Liệt sỹ TNXP Tân Ấp

Khi được giao phụ trách việc chăm sóc, tu bổ các nghĩa trang liệt sỹ thanh niên xung phong tại Quảng Bình – nơi yên nghỉ của hàng ngàn liệt sĩ Thanh niên xung phong – ông Thơm không ngần ngại. Ông cùng đồng đội cũ đứng ra kêu gọi xã hội hóa, vận động tài trợ, trực tiếp giám sát từng hạng mục từ lối đi, hàng cây cho đến Đền thờ, bia mộ... Ông xem đây như một nghĩa cử để vẹn tròn lời hứa với đồng đội. Không chỉ chăm sóc, tu bổ các nghĩa trang, ông còn phối hợp với các địa phương tổ chức lễ tưởng niệm, thăm viếng, giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống cách mạng. Những việc ông làm không ồn ào, không phô trương, nhưng chứa đựng biết bao tâm huyết, trách nhiệm và nghĩa tình sâu nặng. Ông không nói nhiều, chỉ âm thầm làm, nhưng việc làm của ông đã kết nối những trái tim cùng hướng về cội nguồn, cùng nhau tri ân những người đã khuất.

Một minh chứng rõ ràng cho tâm huyết của ông Nguyễn Bá Thơm và BLL Ban Xây dựng 67 chính là sự đổi thay rõ rệt tại Nghĩa trang liệt sỹ TNXP Tân Ấp – nơi an nghỉ của 324 liệt sỹ TNXP trong kháng chiến chống Mỹ. Từ chỗ hoang vắng, xuống cấp, nghĩa trang nay đã được khoác lên mình diện mạo khang trang, tôn nghiêm và ấm cúng. Một đền thờ mới được xây dựng với kinh phí hơn 2,5 tỷ đồng – hoàn toàn từ nguồn xã hội hóa, là nơi linh thiêng để tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ. Bên cạnh đó, nhà kho và nhà vệ sinh phục vụ khách viếng thăm cũng được xây dựng với tổng kinh phí gần 300 triệu đồng, mang lại sự thuận tiện, chu đáo cho các đoàn viếng thăm.

Ông Nguyễn Bá Thơm (ở giữa) tham gia lao động tại Nghĩa trang liệt sỹ TNXP Tân Ấp cùng đoàn viên, thanh niên và hội viên cựu TNXP

Không chỉ chú trọng tu bổ cơ sở vật chất, ông Thơm còn cho trồng một vườn cây xung quanh nghĩa trang – gồm các loại cây gắn bó với Trường Sơn và quê hương các anh hùng liệt sỹ năm xưa… tạo nên không gian xanh mát, gần gũi, như một biểu tượng của sự sống nối dài sau bao mất mát.

Ở tuổi 76, với bao công việc đang làm cho đồng đội, ông Nguyễn Bá Thơm vẫn giữ cho mình sự khiêm nhường, giản dị. “Tôi chỉ là một người lính cũ, còn sống thì còn góp được chút gì đó cho đồng đội đã ngã xuống”, ông nói.

Có lẽ, điều lớn lao nhất mà ông để lại không phải là những nghĩa trang được tu bổ khang trang, mà là một tấm lòng son, một trái tim chưa từng nguôi nhớ về những tháng năm đầy “máu và hoa” của một thế hệ anh hùng.

Đinh Xuân Hậu